ارزیابی کار و زمان چیست؟

ارزیابی کار و زمان که شاخه‌ای کلیدی از مهندسی صنایع است، از دو بخش مکمل تشکیل شده است:
۱. ارزیابی کار (Method Study):

بررسی دقیق و نقادانه روش‌های انجام کار برای حذف حرکات اضافی، ساده‌سازی عملیات و یافتن بهترین راه ممکن برای انجام یک وظیفه.

۲. ارزیابی زمان (Work Measurement):

تعیین زمان استاندارد برای انجام یک کار مشخص توسط یک اپراتور واجد شرایط در سطحی از کارایی تعریف‌شده.

به زبان ساده، ارزیابی کار می‌پرسد «چگونه کار کنیم؟» و ارزیابی زمان می‌پرسد «انجام آن چقدر طول می‌کشد؟».

چرا ارزیابی کار و زمان دشمنِ اتلاف است؟

در ادبیات مدیریت ژاپنی (به‌ویژه سیستم تولید تویوتا)، اتلاف یا «مودا» به هر فعالیتی گفته می‌شود که منابع را مصرف می‌کند اما ارزشی برای مشتری ایجاد نمی‌کند. ارزیابی کار و زمان به سه دلیل اصلی دشمن شماره یک اتلاف محسوب می‌شود:

  1. شناسایی گلوگاه‌های پنهان: بسیاری از اتلاف‌ها در نگاه اول دیده نمی‌شوند. ارزیابی زمان نشان می‌دهد که چرا یک قطعه یا یک پرونده اداری ساعت‌ها در یک ایستگاه متوقف می‌ماند. با اندازه‌گیری دقیق، متوجه می‌شویم که زمان‌های انتظار (Idle Time) کجا رخ می‌دهند و ریشه آن‌ها را می‌خشکانیم.
  2. حذف حرکات و فرآیندهای بیهوده: در ارزیابی کار، هر حرکت دست کارگر یا هر مرحله از یک نرم‌افزار تحلیل می‌شود. اگر یک کارمند مجبور است برای برداشتن یک ابزار پنج قدم راه برود، ارزیابی کار این «اتلاف حرکت» را شناسایی کرده و با اصلاح چیدمان محیط (Layout)، آن را حذف می‌کند. این علم اجازه نمی‌دهد انرژی انسانی صرف کارهای عبث شود.
  3. استانداردسازی و جلوگیری از نوسان: بدون استاندارد زمان، هر کس کار را به روش خود و با سرعت دلخواه انجام می‌دهد. ارزیابی کار و زمان با ایجاد یک «خط‌کش» واحد، از اتلاف ناشی از ناهماهنگی جلوگیری می‌کند. وقتی زمان استاندارد مشخص باشد، برنامه‌ریزی دقیق ممکن می‌شود و از انباشت بیش از حد موجودی یا بیکاری نیروها جلوگیری می‌شود.

انواع اتلاف‌هایی که توسط این ارزیابی کار و زمان اصولی نابود می‌شوند:

  • اتلاف در جابه‌جایی: انتقال بی‌دلیل مواد یا اطلاعات.
  • اتلاف در موجودی: کالاهایی که نیمه‌تمام مانده و زمان روی آن‌ها قفل شده است.
  • اتلاف در اصلاحات: دوباره‌کاری‌هایی که به‌دلیل روش‌های غلط انجام کار رخ می‌دهند.
  • اتلاف در انتظار: زمانی که نیروی انسانی منتظر مواد یا تاییدیه می‌ماند.

ارزیابی کار و زمان تنها به‌دنبال سخت‌تر کار کردن افراد نیست، بلکه به‌دنبال «هوشمندانه‌تر کار کردن» است. این علم با بی‌رحمی تمام به جنگ ثانیه‌هایی می‌رود که بدون تولید ارزش از دست می‌روند. اگر می‌خواهید در سازمان خود «اتلاف» را به‌حداقل برسانید، باید ابتدا یاد بگیرید که کارها چگونه انجام می‌شوند و چقدر زمان می‌برند. در نهایت، پیروزی بر اتلاف، یعنی سود بیش‌تر، خستگی کم‌تر برای کارکنان و رضایت بالاتر برای مشتریان.


بخشی از تصاویر پروژه‌های ارزیابی کار و زمان انجام شده توسط تیم ما


  • تیم ما، آمادگی دارد تا با اجرای پروژه‌های علمی «ارزیابی کار و زمان»، مسیر دست‌یابی به بالاترین سطح بهره‌وری را در  مجموعه‌های صنعتی و خدماتی هموار سازد.
  • در سال‌های اخیر با ارائه راه‌کارهای بهینه‌سازی و چابک‌سازی صنایع مادر، گامی بزرگ در جهت پویایی سیستم‌ها و کاهش هزینه‌های پنهان این صنایع برداشته‌ایم.
  • تمرکز اصلی تیم ما بر شناسایی و حذف اتلاف‌های زمانی، استانداردسازی فرآیندها و بالانس دقیق خطوط عملیاتی استوار است. ما با استقرار سیستم‌های ارزیابی کار و زمان، ضمن بررسی دقیق روش‌های انجام کار، زمان استاندارد برای انجام کارها را تعیین و با بررسی نقادانه‌ی روش‌های موجود، آن‌ها با روش‌های ساده‌تر و کارآمدتر جایگزین می‌نمائیم.
  • در نهایت چارت‌سازمانی و چیدمان نیروی‌انسانی سازمان‌ها را نیز، به‌گونه‌ای اصلاح نموده که منجر به چابک‌سازی واقعی، کاهش هزینه‌های پنهان تولید و بالانس بهینه ظرفیت‌ها گردد.